Btw-tarief van 6% voor afbraak en heropbouw: binnenkort in heel België?

BTW advies October 15, 2020
Bouw

Het recent regeerakkoord bevat een nogal mysterieus omschreven maatregel op het vlak van btw. Letterlijk staat er: “In het kader van sociaal woningbeleid zal het verlaagd btw-tarief voor afbraak en heropbouw worden uitgebreid naar het volledig Belgisch grondgebied.”

Meer dan die ene zin wordt er evenwel niet over geschreven. Het is voorlopig dan ook koffiedik kijken hoe deze uitbreiding eruit zal zien en welke voorwaarden eraan zullen worden verbonden.

Zoals u misschien wel weet, bestaat er momenteel reeds een verlaagd tarief van 6% voor afbraak en heropbouw in stadsgebieden. De regeling is niet beperkt tot verpauperde buurten en stadskanker maar geldt voor het hele grondgebied van 32 steden. In Limburg kan dit bijvoorbeeld enkel in Genk en Hasselt worden toegepast. Voor Brussel is dit Brussel, Anderlecht, Sint-Gilles, Sint-Joost-ten-Node, Sint-Jans-Molenbeek, Schaarbeek en Vorst, Elsene, Ukkel, en Etterbeek, en voor Vlaams Brabant is dit Leuven. Het voordeel is duidelijk: indien u in zulk stadsgebied een oude woning afbreekt en een volledig nieuwe woning opricht die hoofdzakelijk privé wordt gebruikt, is er op de kosten van de aannemer(s) slechts 6% btw verschuldigd.

Indien u eenzelfde bouwproject zou realiseren in een andere gemeente, geldt hiervoor het normaal tarief van 21%. Dat leidt in de praktijk tot bizarre situaties, waarbij men aan de ene kant van de straat kan “wederopbouwen” aan 6 % btw en aan de andere kant moet “wederopbouwen” aan 21 %.

In het verleden is er al een aantal keer sprake geweest om de bestaande regeling uit te breiden tot het volledige Belgische grondgebied, met concrete wetsvoorstellen. Omwille van de (te) grote budgettaire impact en Europese bezwaren is deze uitbreiding er destijds niet gekomen.

Volgens het nieuwe regeerakkoord ligt dit nu dus opnieuw op tafel. Het lijkt ons evenwel onwaarschijnlijk dat de bestaande regeling op eenzelfde manier wordt uitgebreid naar het hele grondgebied.

Naast de grote budgettaire impact, zou dit bovendien in strijd zijn met de Europese regelgeving. Europa eist immers een sociale insteek voor de toepassing van een verlaagd tarief voor nieuwbouw. Om die reden wordt vermoedelijk ook de nuance ‘in het kader van sociaal woningbeleid’ vermeld. De precieze invulling van dit sociaal aspect is momenteel geenszins duidelijk.

Indien we ons echter baseren op vorige wetsvoorstellen uit 2017 en 2019 kunnen we wel een gokje wagen. In desbetreffende wetsvoorstellen was het verlaagd tarief bijvoorbeeld enkel van toepassing voor de “enige, eigen woning die uitsluitend voor bewoning dient” en waar men minstens 5 jaar moet blijven wonen.

In de huidige wetgeving volstaat het dat het gebouw na de werken hoofdzakelijk als privéwoning wordt aangewend. Dit kan dus ook voor een tweede woning of een investering om te verhuren/verkopen. Het feit dat de woning ook deels beroepsmatig gebruikt wordt, vormt evenmin een beletsel in de huidige regeling.

Een andere mogelijkheid of beperkende voorwaarde kan zich situeren op het vlak van de oppervlakte: maximaal 190 m² voor een woning, en maximaal 100 m² voor een appartement.

Anderzijds bevatten de wetsvoorstellen uit het verleden ook een versoepeling. In de huidige regeling kan het verlaagd btw-tarief nooit van toepassing zijn op een verkoop op plan, maar blijft het beperkt tot aannemingsovereenkomsten. In de wetsvoorstellen kon het verlaagd tarief ook toegepast worden voor woningen die werden afgebroken en heropgebouwd door bouwpromotoren en ontwikkelaars, mits de woning nadien verkocht zou worden aan een natuurlijk persoon.

Het blijft evenwel gissen hoe de uiteindelijke regeling eruit zal zien en of de uitbreiding er effectief zal komen. De lobby van de bouwsector is echter sterk en zal ervoor ijveren om een zo breed mogelijk toepassingsgebied af te dwingen. Men zal de huidige coronacrisis ook als extra argument gebruiken om de sector verder te ondersteunen. Zo behoort ook een tijdelijke uitbreiding van de huidige regelgeving ook tot de mogelijkheden.

Tegelijk mag de budgettaire impact hiervan niet worden onderschat. We vermoeden dat de regering voor een moeilijke oefening staat om deze belofte waar te maken.

We volgen dit uiteraard nauwgezet op en houden u op de hoogte van de ontwikkelingen.

Wordt ongetwijfeld vervolgd…

Gerelateerde nieuwsartikels