Eerlijke fout in je belastingaangifte? Geen automatische boete van 10% meer
Een foutje in de belastingaangifte: het kan de besten overkomen. Tot nu toe leidde dat in de praktijk vaak automatisch tot een belastingverhoging van 10%, zelfs als er sprake was van een eerlijke vergissing. Met de programmawet van 18 juli 2025 verandert dit. Met Manouk van Oijen, fiscaal juriste bij Fineko, overlopen we de nieuwe regeling.
Voortaan geldt dat wie voor de eerste keer een fout maakt, in principe wordt beschouwd als te goeder trouw. Goed nieuws voor ondernemers die correct willen handelen, maar al eens een eerlijke vergissing maken.
Wat houdt dat in?
Bij een eerste overtreding zonder opzet tot belastingontduiking mag de fiscus geen verhoging van 10% meer opleggen, tenzij ze kan aantonen dat er kwade trouw of fraude in het spel is. Dat heet een weerlegbaar vermoeden van goede trouw.
Dat heeft ook gevolgen voor het aftrekverbod. Waar vroeger bij een fout automatisch een supplement moest worden betaald, mag je bij een eerste overtreding wél nog je fiscale aftrekken (zoals overgedragen verliezen) gebruiken.
Belangrijk om te weten: zelfs zonder verhoging neemt de fout een rang in. Dat betekent dat een volgende overtreding binnen vier jaar zwaarder bestraft kan worden, bijvoorbeeld met 20%.
Waar liggen de grenzen?
Niet elke fout valt onder dit beschermingsmechanisme. Bij een aanslag van ambtswege – wanneer de fiscus zelf je belasting vaststelt na herinneringen of bij laattijdige aangifte – kun je je niet beroepen op het vermoeden van goede trouw. Dan geldt opnieuw een verhoging van 10%, tenzij jij zélf kunt bewijzen dat je correct handelde. In zo’n geval mag je ook geen aftrekken gebruiken: het supplement moet effectief betaald worden.
Daarnaast telt enkel een eerste overtreding wanneer er in de vier voorgaande aanslagjaren geen gelijkaardige fout van dezelfde aard en ernst is vastgesteld.
Voor kleine fouten geldt bovendien een drempel: bij bedragen onder 2.500 euro komt er geen verhoging, al telt de fout wel mee als rang.
Goede trouw of kwade trouw?
Voorbeelden van goede trouw zijn legio: een verkeerde lezing van een attest kinderopvang, het fout inschatten van het percentage beroepsmatig gebruik van de woning, of een aangifte die tijdig maar onvolledig werd ingediend omdat niet alle fiscale fiches beschikbaar waren.
Kwade trouw is iets anders: privékosten die bewust als beroepskosten worden afgetrokken, een werkruimte van 20% die als 80% wordt opgegeven, of een groepsbijdrage die niet correct in de winst wordt verwerkt.
Bij fraude met opzet loopt de sanctie bij een eerste fout meteen op tot 50%.
Wat betekent dit voor ondernemers?
Wie altijd correct handelt en een eenmalige fout maakt, hoeft voortaan niet langer automatisch te vrezen voor een boete van 10%. Dat geeft wat meer rechtszekerheid en ademruimte. Tegelijk blijft alertheid nodig: elke fout neemt rang in en kan dus gevolgen hebben bij een volgende controle.
Tip: controleer bij elke belastingverhoging of het aanslagbiljet duidelijk vermeldt welke fout, welke ernst en welke rang werd toegepast en welke motivatie de fiscus gebruikt. Dat kan het verschil maken tussen 0%, 10% of 20%.
Neem gerust contact op met Fineko voor een persoonlijke fiscale analyse.